Azərbaycan Respublikası demokratik,
hüqüqi, dünyəvi dövlət quruculuq yolu ilə əzmlə irəliləyir.

Heydər Əliyev
Ümummilli lider
Günahsız insanlar heç vaxt
ədalətsiz qərarların
qurbanları olmamalıdırlar.

İlham Əliyev
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
HEYDƏR ƏLİYEV 85
(Bu həm də Azərbaycan tarixinin mühüm 85 ilidir)
Ümummilli liderimiz Milli İdeologiyamızın yaradıcısıdır
Bizim milli ideologiyamızın konsepsiyası olmalıdır. Şübhəsiz ki, bu konsepsiya tarixi keçmişimizin, milli, mədəni, dini ənənələrimiz üzərində qurulmalıdır. Biz XX əsrdə cürbəcür mərhələlərdən keçdik, ayrı-ayrı ideologiyaların təsiri altında qaldıq. İndi xalqımız hər cəhətdən azaddır. Ona görə də lazımdır ki, ümumiyyətlə, düşünən beyinlərimiz, alimlərimiz və o cümlədən, təhsil sahəsində çalışan müəllim ordusu milli ideologiyamızın formalaşması üçün öz fəaliyyətini göstərsin. Bu ideologiyanı qurmaq, yaratmaq, təşkil etmək, eyni zamanda əməli surətdə həyata keçirmək lazımdır.

Heydər Əliyev
Ümummilli lider

Həyatımızın elə bir sahəsi yoxdur ki, oradakı inkişaf, tərəqqi ümummilli liderimizin adı ilə bağlı olmasın. Məsələn, bütün dünya da bu həqiqəti qəbul edir ki, Azərbaycanın yeni neft strategiyası Heydər Əliyevin gərgin zəhməti sayəsində reallığa çevrildi. 1993-cü ildə artıq Azərbaycanın parçalancağını gözləyən, eyni zamanda, o vaxtki iqtidarın tamamilə ölkəmizin mənafeyinə zidd siyasəti nəticəsində bizdən üz döndərən bir çox iri dövlətləri bu siyasət nəhənginin gərgin zəhməti ilə 1994-cü il sentyabrın 20-də Bakıda «Əsrin müqaviləsi» kimi tarixə düşən sazişə imza atmaqla, bununla Azərbaycanda sabitliyə, inkişafa əmin olduqlarını bəyan etmiş oldular. Ölkəmizin müstəqilliyini, təhlükəsizliyini, ərazi bütövlüyünü dəstəklədiklərini bəyan etdilər.

Artıq 1995-ci ildə daxili və xarici düşmənlərimiz dərk etdilər ki, onlar Heydər Əliyev siyasətinin, dövlət quruculuğu təcrübəsinin qarşısında acizdilər. Daha Azərbaycan ümummilli liderimizin dediyi kimi, «bundan sonra başına nə gəlirsə gəlsin, müstəqilliyini itirməyəcək, yenidən heç bir dövlətin tərkibinə daxil olmayacaq, heç bir başqa dövlətin əsarəti altına düşməyəcək». Bəli, ölkəmizə diş qıcayan məkrli düşmənlərin geri çəkilməsi də, dövlət quruculuğunda əsas şərt sayılan sabitliyin yaranması da ümummilli liderimizin adı ilə bağlıdır.

Müstəqilliyimizin möhkəmlənməsində, hüquqi, demokratik dövlət quruculuğu işində ilk milli Konstitusiyamızın xüsusi yeri var. «Heydər Əliyev Konstitusiyası» kimi tarixə düşən Əsas Qanunumuz insan hüquq və azadlıqlarının təminatlı müdafiəsi sahəsində mükəmməl bir sənəddir. Odur ki, bir çox ekspertlər haqlı olaraq Konstitusiyamızı «İnsan hüquqları manifesti» də adlandırırlar. Bu, ümummilli liderimizin xidmətləridir.

Ölkəmizdə Avropa dəyərlərinə uyğun aparılan hüquqi islahatlar da məhz Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Hüquq qaydalarının, qanunçuluğun möhkəmləndirilməsi, insan hüquq və azadlıqlarının təminatlı müdafiəsinə görə üçpilləli məhkəmə sitemimizin yaradılması, yeni, müasir tələblərə uyğun hakim korpusunun formalaşdırılması Heydər Əliyevin xidmətləridir.

Şərqdə ilk dəfə ölüm cəzasının ləğv edilməsi Azərbaycanda baş tutdu. Bu gün də bir sıra inkişaf etmiş ölkələrdə hələ də qüvvədə olan bu cəza növünün ölkəmizdə ləğv edilməsi çox cəsarətli addım idi və onu ümummilli liderimiz reallaşdırdı. Tarixə belə həkk olundu, belə də qalacaq və yüz illər sonra da insan hüquqlarının müdafiəçiləri bu mövzudan danışanda ümummilli liderimizi hörmət və izzətlə yad edəcəklər.

Bütün dünyanın bəhrələnəcəyi Böyük İpək yolu çox qədim ticarət marşrutudur. Uzun illərdir ki, dünya alimləri bu sahədə baş sındırır, Şərqlə Qərbi, ümumiyyətlə, dünyanı dolaşan təhlükəsiz və səmərəli nəqliyyat yolu haqqında düşünürlər. Böyük-böyük elmi-tədqiqat institutları bu problemlə məşğuldurlar. Ümummilli liderimiz dünyada yeni müharibə ocaqlarının getdikcə artdığı, Şərqlə Qərbin ziddiyətli bir dövründə bu qədim İpək yolunun bərpasını gündəmə gətirdi və məntiqlə sübut etdi ki, bu yola alternativ heç bir layihə ola bilməz. Təbii ki, bu layihədə əsas keçid Azərbaycandır və illər keçdikcə onun bəhrəsini daha çox görəcəyik.

Heydər Əliyev Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyini etibarlı təmin etmək üçün hələ 1969-1982-ci illərdən iri layihələr həyata keçirməyə başladı. Müstəqillik dövründə bu işlər daha geniş formada davam etdirildi. Bu gün isə həmin strategiya Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən uğurla inkişaf etdirilir. Bu məsələ hər bir dövlət üçün çox mühüm, həyati əhəmiyyətli bir işdir, dövlətin müstəqilliyinə qarant duran, digər ölkələrdən asılılığına imkan verməyən taleyüklü məsələdir. Ümummilli liderimiz bu sahədə də zəruri olan hər şeyi edib.

Ümummilli liderimiz istər birinci dəfə, istərsə də ikinci dəfə Azərbaycanda hakimiyyətə gələndə siyasətdə bir səviyyəsizlik, bəsitlik vardı. Böyük siyasətçi bunlara son qoydu, dövlətin idarə olunmasında, xarici və daxili siyasətində bir məktəb yaratdı. Akademik Ramiz Mehdiyev bu barədə belə yazır: «Dövlətimizin tarixində Heydər Əliyev iki dəfə siyasətdə və dövlət idarəçiliyində səviyyəsizliyə, səriştəsizliyə və bəsitliyə son qoya bilmişdir. O, işdə sübuta yetirmişdir ki, dünyanı yetirimşdir ki, dünyanı təkcə böyük dövlətlər idarə etmir, kiçik xalqlar da var və onların rəyi ilə hesablaşmaq lazımdır. O, azərbaycanlıların necə güclü iradəyə malik olduqlarını, onun xalqının necə böyük enerji potensialına və intellektual potensiala sahib olduğunu öz timsalında dünyaya nümayiş etdirmişdir».

Ətrafli: “Xalq” qəzeti, 04 may 2008-ci il № 95 (25860) www.xalggazeti.com


Fuad Cavadov,
Məhkəmə ekspertizası mərkəzinin
rəisi, hüquq elmləri doktoru



"...Mənim yaratdığım hər bir şey mənim üçün əzizdir. Zavod da, fabrik də, elektrik stansiyaları da, yol da, körpü də, ev də, bina da, saray da - hər bir şey. Amma mənim üçün hər şeydən əziz mənim xalqımdır, mənim Vətənimdir, mənim torpağımdır".
Heydər Əliev.

Ömrünün hüdudlarından xeyli kənara çıxan şəxsiyyət

Bir-birinə zidd iki ijtimai-siyasi sistemin qəhrəmanı
1920-ji ildə Azərbayjan Xalq Jümhuriyyəti süqut elədi. Heç şübhəsiz ki, bununla razılaşmaq istəməyib müjadilə aparanlar az olmadı. İstər həmin hadisə ərəfəsində Azərbayjanda, istərsə də ondan sonra respublikada və mühajirətdə. Amma bunların heç biri nətijəni dəyişə bilmədi. Şərqin ilk demokratik respublikası sovetlər Rusiyasının tərkibində qaldı. Özü də nə az-nə çox, düz 70 il.

Respublikanın yenidən əsarətə düşməsi ilə razılaşmayanlar vətəndə, mühajirətdə, sürgünlərdə gizli və aşkar mübarizə aparanda onların heç ağlına da gəlmirdi ki, üçrəngli bayrağı Azərbayjanın başı üzərində yenidən qaldırıb göylərə əbədi həkk etmək tamam başqa bir adamın taleyinə yazılıb.

Və həmin adam Azərbayjan müstəqilliyini itirəndən jəmi 3 il sonra - 1923-jü il mayın 10-da Naxçıvanda artıq dünyaya gəlib. Bu gəliş Türk Dünyası üçün artıq müqəddəs sayılan may ayını daha bir böyük tarixi hadisə ilə zənginləşdirmişdi. Bundan əvvəl - 1918-ji il mayın 19-da Mustafa Kamal Atatürk İstanbuldan Anadoluya gedərək vətəni və milləti üçün savaşa başlamışdı. Sonradan elə bu tarixi Atatürk özünə ad günü götürdü. Beləliklə, may ayının 19-u, həm də Atatürkün ad günü oldu. May ayının türklər üçün növbəti yaddaqalan və dünya əhəmiyyətli hadisəsi isə az sonra baş verir. 1918-ji il mayın 28-də türk insanı Şərqdə ilk demokratik respublikanı yaradır. Azərbayjan Xalq Jümhuriyyətini. Nəhayət, 1923-jü ildə - mayın 10-da Azərbayjan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyev dünyaya gəlir. Bu, həm də 1923-jü ildə Türk Dünyasında baş verən iki böyük hadisənin birinjisidir. İkinjisi isə, əlbəttə ki, hazırda Türk Dünyasının başı sayılan qardaş Türkiyə Respublikasının yaranmasıdır (1923-jü il oktyabr).

Türk Dünyasının ürəyini isə bundan xeyli sonra da olsa Heydər Əliyev yaradajaqdı. Məhz onun qurduğu dövlət təkjə joğrafi mövqeyinə görə yox, həm də tutduğu iqtisadi - siyasi inkişaf yoluna görə Türk Dünyasının mərkəzinə, Dünya Türklərinin əlaqələndirijisinə çevriləjək. Məhz bu dövlət heç bir beynəlxalq birliklərdən çəkinmədən, super dövlətlərin qısqanjlığına məhəl qoymadan türk dövlətlərini bir-birinə bağlayan, gündoğandan günbatana dünyanın sinəsində nəhəng türk zolağının bərpasının əsasını qoyan beynəlxalq layihələri gerçəkləşdirəjək. Öz paytaxtında tez-tez Dünya Türklərini bir araya gətirəjək, onların problemlərini, inkişaf yolunu, gələjəyə birlikdə nejə getməsini müzakirə edən, ümumi düşmənlərə qarşı birləşməyə çağıran qurultaylar, beynəlxalq tədbirlər keçirəjək. Heç şübhəsiz ki, Heydər Əliyevin iradəsi və uzaqgörənliyinə söykənərək.

Anjaq buna qədər hələ aradan uzun bir dövr keçəjək. Bu dövrün bir hissəsi Heydər Əliyevin təkjə böyüməsinə, təhsil almasına yox, həm də vətənini xöşbəxt edə biləjək qədər qüdrətli bir şəxsiyyətə çevrilməsinə getməli idi.

Amma O, bununla da kifayətlənməyib, adi insanın imkanlarından xeyli kənara çıxaraq müasir dünyanın tarixində tək-tək təsadüf edilən fenomenlərdən birinə çevrildi. O, Heydər Əliyevə çevrildi ki, sonradan ölkəsini nəinki dünyanın imperialist dövlətlərinin jaynağından həmişəlik qurtardı, hətta Azərbayjanı bir çox dövlətlərin həsəd aparajağı iqtisadi dirçəliş yoluna çıxardı. Sərbəst daxili və xariji siyasət yürüdən müstəqil bir ölkəyə çevirdi.

Ətrafli: “Yeni Azərbaycan” qəzeti, 26 aprel 2008-ci il № 074 (2762)


Qalib Həsənov,
Məhkəmə ekspertizası mərkəzinin əməkdaşı,
iqtisad elmləri namizədi